เมื่อไปเช็งเม้งหน้าหนาว…

เช็งเม้งหน้าร้อนที่ผ่านมา รถติดหนักมาก มากจนต้องยูเทิร์นรถกลับบ้าน สรุปว่าไม่ได้ไปไหว้ตรงวันตามธรรมเนียม หน้าหนาวนี้จึงเป็นทีของการแก้ตัวใหม่ กลับไปไหว้บรรพบุรุษให้สมกับที่ตั้งใจไว้มาเกือบปี

img_1373

ตามธรรมเนียมการไปเช็งเม้งต้องไปวันตรงในช่วงหน้าร้อนคือ วันที่ 5 เมษายน หรือตั้งแต่ปลายมีนาคมถึงต้นเมษายน ซึ่งเป็นฤดูไม้ใบผลิที่เมืองจีน แต่ที่ไทยนี่สิ ฤดูร้อนตับแล่บ มองไปไหนก็เห็นแต่โทนร้อนแรงของใบไม้อันเหี่ยวแห้ง ที่มาพร้อมกับแดดจ้าเกินทน และเช็งเม้งช่วงสุดท้ายของปีคือเดือนธันวาคม ทำให้ปีนี้เป็นเช็งเม้งปีแรกที่ทุกอย่างดีงาม แดดอ่อนๆ พร้อมกับลมเย็นโชยมาตลอดวัน พร้อมวิวภูเขาสีเขียวที่ถูกแซมด้วยใบไม้สีเหลืองที่ร่วงโรย

อากาศดี คนน้อย อารมณ์ก็ดีถ้วนหน้า ญาติๆ ทุกคนหัวเราะพูดคุยกันเองอย่างสนุกสนาน อี๊ถึงกับวิดีโอคอลไปถึงอากู๋ที่อยู่ตปท. พูดคุยกันเสียงดังด้วยความรู้สึกที่สัมผัสได้เลยว่ามีความสุขกันมาก วันเช็งเม้งจึงเป็นวันของการรวมญาติมารวมตัวกัน จับมือไหว้บรรพชน ได้แสดงความรัก ความสามัคคีของสายเลือดร่วมตระกูล อีกหนึ่งธรรมเนียมใหญ่ของลูกหลานชาวจีนที่สืบทอดกันมายาวนานนับพันปี

ไม่ใช่แค่อากาศที่เปลี่ยน อาหารก็ด้วย

img_1332

การนำของไปเซ่นไหว้เป็นการแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษที่เคยเลี้ยงดูเรามา จึงมีของไหว้สำคัญในวันเช็งเม้งที่จะขาดไม่ได้เลยคือ “ซาแซ” เป็นของคาวสามอย่างในจานเดียว นั่นคือหมู ไก่ เป็ด เป็นต้น และต้องมีเส้นบะหมี่สด ขนมเต่เหลียว (เป็นขนมหลากชนิดทำจากธัญพืช ถั่ว งา มีสีสันสดใส) ข้าวเหนียวกวน ขนมเต่า ขนมถ้วยฟู สับปะรด และน้ำชา สุรา ซึ่งก่อนไหว้บรรพบุรุษเรา ต้องไหว้บอกเจ้าที่เจ้าทางก่อนด้วย

แต่ในยุคที่เรามีสี่จีใช้กันแล้ว และผู้สูงวัยคงยืนทำกับข้าวให้ครบทุกอย่างคงไม่ไหว จึงหยวนๆ กันไปเรื่องกับข้าวในปีนี้จึงมีซาแซเป็นเป็ดพะโล้ หมูกรอบ กับหมึกแห้ง กับข้าวอย่างอื่นก็ใส่ปิ่นโตทั้งหมี่ซั่ว ปูจ๊อ หมูย่าง ผักต้ม ปลาทอด ซึ่งปกติจะมีกุ้งต้มเกลือกับไก่ต้ม พร้อมน้ำจิ้มซีฟู้ดแซบๆ ของเหล่ากิ๋ม

d7910327-13
ขนมเต่เหลียว photo credit http://www.suanlukchan.com

ส่วนขนมเป็นขนมเปี๊ยะไส้เต้าหู้ยี้ ขนมถ้วยฟู ซาลาเปาหมู ซาลาเปาลาวา จะขาดก็แต่ขนมเต่เหลียวที่แข็งจนกัดทีสะเทือนกราม และผลไม้อีก 3-4 อย่าง เมื่อไหว้เสร็จก็เผากระดาษเงินกระดาษทอง จำได้ว่าเมื่อก่อนยังไม่มีไอโฟน แต่ยุคนี้ก็เผาให้อากงไปหลายเครื่องแล้วล่ะ ไม่รู้ว่าได้ใช้บ้างรึยัง

และพอไหว้ครบทุกหลุมก็จะไปรวมตัวกับที่หลุมเหล่าม่า ล้อมวงปูเสื่อนั่งกินข้าวกัน พกมีดเล่มโตมาสับเป็ด สับไก่ นั่งแกะกุ้ง คีบหมี่ซั่วกินกันท่ามกลางแดดจ้าตอนเที่ยง ช่างต่างจากปีนี้เหลือเกิน

ความสวยงามของสุสาน

IMG_1339.JPG

เทศกาลเช็งเม้งเป็นพิธีปฏิบัติมาแต่โบราณ กลับมาเยี่ยมสุสานบรรพบุรุษ ปัดกวาด ทำความสะอาด ดูแลความสวยงาม ซึ่งเท่าที่จำความได้ ไม่มีบ้านไหนทำความสะอาดหลุมอย่างจริงจังด้วยตัวเองเลย เป็นเพราะทุกบ้านได้จ้างคนดูแลสุสานมาทำความสะอาด ถางหญ้ารก ปลูกหญ้าใหม่ทุกปีอยู่แล้วนั่นเอง บ้านไหนพื้นที่กว้างขวาง ฮวงจุ้ยดี หลังเป็นภูเขา หน้าเป็นน้ำ ก็ขุดบ่อปลูกบัวเลยก็มี

ทำให้เกิดภาพที่คุ้นตา ติดอยู่ในความทรงจำคือ ภาพสุสานอันเขียวขจีเป็นหลุมๆ ถูกโปรยด้วยกลีบดอกไม้หลากสีสัน ทั้งเหลือง-ดาวเรือง แดง-กุหลาบ ขาว-ดอกมะลิ และดอกรัก บางบ้านก็โรยด้วยกระดาษสี ยามที่นั่งรถผ่านแสงอาทิตย์จะส่องกระทบเกิดประกายไปทั่วสุสาน ต่างจากตอนนี้ที่มีเพียงสีเขียวเรียบๆ สลับกับความแห้งของหญ้า

ข้าวต้มฟรีไม่อั้น

เมื่อเช็งเม้งหน้าร้อนย้ายมาหน้าหนาว อะไรๆ ก็เปลี่ยนไป จากที่เคยกินข้าวต้มฟรี (แต่จ่ายค่ากับข้าวนะ) ยามเช้าก็เปลี่ยนมากินยามสายแทน

img_1321

หลังจากไหว้เสร็จครอบครัวเรามากินข้าวต้มกันที่หน้าสุสาน เขาต้มไว้ให้หม้อใหญ่ พร้อมถั่วลิสงทอดกรอบ เป็นถั่วที่อร่อยที่สุดเท่าที่เคยกินมา มันกรอบแบบเด้งมาก กลิ่นหอมไหม้ๆ คลุกเกลือนิดๆ กับเกี้ยมฉ่ายกระป๋อง (ช่วงเช็งเม้งปกติจะมีกานาฉ่าย ขิงดองเพิ่มเข้ามา) พร้อมด้วยกับข้าวในปิ่นโต เป็นมื้อเช้าชิลล์ๆ ที่มีเพียงครอบครัวเรานั่งกินนั่งคุยกันเสียงดังอยู่เท่านั้น

และจากที่ไม่เคยสังเกตเห็นเตาใหญ่ๆ ด้านใน วันนี้คนน้อยจึงถือวิสาสะเดินเข้าไปดู

img_1314

คุณน้าบอกว่าเป็นเตาโบราณ กับกระทะใบบัวไว้ต้มข้าวต้ม ใต้เตาเป็นที่ใส่ฟืนไม้ ให้อารมณ์แบบทำมือของจริงเลย ด้านในเป็นห้องเก็บฟืนเล็กๆ พร้อมอีกหนึ่งเตาโบราณขนาดใหญ่ไว้ผัดกานาฉ่าย

“ถ่ายรูปเลย คนกรุงเทพฯ คงไม่ค่อยได้เห็นอะไรอย่างนี้ ไม่น่าจะมีเตาโบราณแบบนี้หรอก”

ใช่เลย คุณน้าพูดถูก นี่เป็นครั้งแรกที่ได้เห็นเตาโบราณใช้ฟืนไม้จริงจังก็วันนี้

ข้อมูล

archive.clib.psu.ac.th/online-exhibition/Home.html

 

|storyteller faywhale|

facebook 2good2befood

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s